Taşçılık
Vadiden çıkarılan Sille taşı hem yapıların hem de zanaatın temeliydi. Kesme taş işçiliği kiliselerde ve konaklarda hâlâ okunuyor.
Konya'nın sessiz vadisi
Hititlerden Bizans'a, Selçuklu'dan Cumhuriyet'e uzanan bir yerleşim. Kaya kiliseleri, taş köprüleri ve kesme Sille taşından evleriyle, şehir merkezine yalnızca sekiz kilometre.
Sille nedir?
İki dağın arasında, bir derenin iki yakası
Sille, Takkeli Dağ ile Karabuğa Dağı arasındaki dar vadiye kurulmuş. Yerleşim dereye paralel iki caddeye yaslanır: kuzeyde Hükümet Caddesi, güneyde Baraj Caddesi. Aralarında taş köprüler, ortasından su kanalı geçen taş döşeli sokaklar var.
Buranın asıl hikâyesi ise mimarisinden çok komşuluğunda. Yüzyıllar boyunca Rumlar, Ortodoks Türkler ve Müslümanlar aynı vadide, çoğu zaman aynı sokakta yaşadı. Bir kilisenin karşısında bir cami, bir ayazmanın yanında bir çeşme durur.
Sille'nin tarihini oku
Sayılarla
Bir bakışta Sille
1.115m
Deniz seviyesinden yükseklik. Vadi, Konya Ovası'nın üstünde serin bir cep.
1.710m
Gevale Kalesi'nin oturduğu Takkeli Dağ zirvesi. Konya Ovası buradan bütün görünür.
18.000
Mübadele öncesinde vadide birlikte yaşayan Müslüman ve Hristiyan nüfus.
3.700
Bugünkü nüfus. Sille artık bir mahalle, ama dokusunu koruyor.
Öne çıkanlar
Vadide ne var?
Yarım günde yürüyerek gezilebilecek kadar küçük, bir günü hak edecek kadar katmanlı.
MS 327
Aya Eleni Kilisesi
Üç nefli, ana kubbesi dört fil ayağına oturan kesme Sille taşı yapı. Girişi ücretsiz.
Bizans
Kaya yerleşimleri
Vadi yamaçlarına oyulmuş mekânlar, şapeller ve mezar odaları.
Sille Deresi
Taş köprüler
Derenin iki yakasını bağlayan köprüler; aralarında Şeytan Köprüsü.
Vadi girişi
Sille Barajı
Yürüyüş ve gün batımı için vadinin en açık noktası.
1.710 m
Gevale Kalesi
Takkeli Dağ zirvesinde, Selçuklu döneminin savunma noktası.
1923
Vadiyi değiştiren yıl
Lozan Antlaşması'nın ardından gerçekleşen mübadeleyle Sille'nin Rum nüfusu Yunanistan'a gönderildi; yerlerine Batı Trakya'dan gelen Türkler yerleşti.
Mübadeleden önce bu vadide on sekiz bin kişi yaşıyordu. Sonrasında Sille bir daha o kalabalığa dönmedi.
Giden nüfusla birlikte halı tezgâhları, çömlekçi çarkları ve mum atölyeleri de sustu. Geriye taş kaldı: kiliseler, camiler, hamamlar ve evler.
Mübadele bölümünü oku
Meryem Ana Kilisesi, 1991. Fotoğraf: Volker Höhfeld (CC BY-SA 4.0)
Zanaat
Vadinin geçim defteri
19. yüzyıl ortasına kadar Sille, ticaretle ve el işiyle ayakta duran müreffeh bir yerleşimdi. İpek Yolu üzerindeki konumu vadiyi kalabalık ve kozmopolit tuttu.
Halıcılık
Sille halısı bölgenin en bilinen üretimiydi. Tezgâhlar evlerin alt katlarında, çoğu zaman kadınların elinde çalışırdı.
Çömlekçilik
Vadinin killi toprağı çömlekçiliği besledi. Testiler, küpler ve güveçler Konya pazarlarına buradan giderdi.
Bağcılık ve mumculuk
Ev kapılarını gölgeleyen asmalar süs değil, üretimdi. Mumculuk ise kiliselerin ve çarşının sürekli talebiyle ayakta kaldı.
Ulaşım
Konya'dan yarım saat
Şehir merkezinden 64 ve 65 numaralı otobüs hatlarıyla yaklaşık 20–25 dakika. Tramvay aktarmalı rota, özel araç, otopark ve havalimanından geliş bilgilerinin tamamı ulaşım sayfasında.